Hindu… Hindutva ఈ తేడా అర్థం కాకపోతే మతాన్ని రాజకీయంతో కలిపేసినట్టే
సోషల్ మీడియా తెరిస్తే ఒక విషయం తరచూ కనిపిస్తోంది. hindu hindutva politics
“హిందువైతే హిందుత్వాన్ని సమర్థించాలి.” “హిందుత్వాన్ని వ్యతిరేకిస్తే హిందూ వ్యతిరేకి.” “బీజేపీని విమర్శిస్తే హిందువులనే విమర్శించినట్టే.”
ఇలాంటి వాదనలు రోజురోజుకూ పెరుగుతున్నాయి. అసలు ఇక్కడే ఒక పెద్ద గందరగోళం మొదలవుతోంది.
హిందూ మతం అంటే ఏమిటి? హిందుత్వం అంటే ఏమిటి? రెండూ ఒకటేనా? హిందువుగా ఉండటానికి హిందుత్వాన్ని రాజకీయంగా సమర్థించాల్సిందేనా?
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం తెలుసుకోవాలంటే ముందుగా ఒక విషయాన్ని స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవాలి.
హిందూ మతం ఒక ప్రాచీన మత, తాత్విక, సాంస్కృతిక సంప్రదాయం. హిందుత్వం మాత్రం ఆధునిక కాలంలో రూపుదిద్దుకున్న ఒక రాజకీయ-సాంస్కృతిక భావజాలం.
ఈ రెండింటినీ ఒకటిగా చూడటం చారిత్రకంగా కూడా సరైనది కాదు.
హిందూ మతం అంటే ఏమిటి? Hindu
హిందూ సంప్రదాయం ఒకే వ్యక్తి స్థాపించిన మతం కాదు. ఒకే రోజున పుట్టిన మతం కాదు. ఒకే ప్రవక్త, ఒకే చర్చి, ఒకే మతాధికారం, ఒకే విశ్వాస ప్రకటన చుట్టూ ఏర్పడిన వ్యవస్థ కూడా కాదు.
వేదాలు, ఉపనిషత్తులు, ఇతిహాసాలు, పురాణాలు, ఆగమాలు, భక్తి సంప్రదాయాలు, తాత్విక పాఠశాలలు, స్థానిక ఆచారాలు… ఇలా వేల సంవత్సరాలుగా అనేక ప్రవాహాలు కలిసిపోతూ ఏర్పడిన విస్తారమైన సంప్రదాయం అది.
అందుకే హిందూ సంప్రదాయంలోనే ఎన్నో భిన్నమైన మార్గాలు కనిపిస్తాయి.
ఒకరు శివుడిని ఆరాధిస్తారు.
మరొకరు విష్ణువును ఆరాధిస్తారు.
ఇంకొకరు అమ్మవారిని ఆరాధిస్తారు.
మరికొందరు నిరాకార బ్రహ్మాన్ని తాత్వికంగా అన్వేషిస్తారు.
ఇంకొందరు భక్తి మార్గాన్ని అనుసరిస్తారు.
మరికొందరు జ్ఞానాన్ని, యోగాన్ని, ధ్యానాన్ని తమ మార్గంగా ఎంచుకుంటారు.
అంటే…
హిందూ సంప్రదాయంలో భిన్నత్వమే ఓ ప్రత్యేకత.
హిందూ తత్వంలో సత్యాన్ని ఒకే రూపంలో బంధించలేమనే ఆలోచనకు కూడా ప్రాధాన్యం ఉంది. వివిధ మార్గాల ద్వారా సత్యాన్ని అన్వేషించవచ్చనే భావన హిందూ ఆలోచనా సంప్రదాయంలో బలంగా కనిపిస్తుంది.
అందుకే హిందూ మతాన్ని ఒక రాజకీయ పార్టీతో సమానంగా చూడటం సరైన పోలిక కాదు. Hindu Hindutva Politics.
మరి హిందుత్వం అంటే? What is Hindutva?
ఇక్కడే అసలు తేడా మొదలవుతుంది.
“హిందుత్వ” అనే ఆధునిక రాజకీయ భావనను ( Hindutva ideology) వ్యవస్థీకృతంగా ప్రతిపాదించిన ప్రముఖ వ్యక్తి వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్.
1923లో ఆయన రచించిన Hindutva: Who Is a Hindu? అనే గ్రంథం హిందుత్వ భావజాల చరిత్రలో కీలకమైన రచనగా పరిగణించబడుతుంది. సావర్కర్ స్వయంగా హిందుత్వాన్ని కేవలం “హిందూ మతం”తో సమానంగా చూడలేదు. దానిని మరింత విస్తృతమైన సాంస్కృతిక, జాతీయ, రాజకీయ గుర్తింపుగా వివరించారు.
అంటే హిందుత్వం కేవలం “మీరు ఏ దేవుడిని నమ్ముతారు?” అనే ప్రశ్నతో ఆగిపోలేదు.
“హిందూ అంటే ఎవరు?” “భారతదేశంతో వారి సాంస్కృతిక-జాతీయ సంబంధం ఏమిటి?” “భారతదేశాన్ని ఒక హిందూ జాతీయ సమాజంగా ఎలా చూడాలి?”
అనే ప్రశ్నలు కూడా ముందుకు వస్తాయి.
అందుకే చరిత్ర పరిశోధనలో హిందుత్వాన్ని సాధారణంగా Hindu nationalism అనే రాజకీయ భావజాలంతో అనుసంధానిస్తారు.
ఇక్కడే హిందూ మతం, హిందుత్వం మధ్య ఉన్న ప్రధాన గీత కనిపిస్తుంది.
ఒక చిన్న ఉదాహరణతో చెప్పాలంటే…
హిందూ మతం అడిగే ప్రశ్న:
“నేను జీవితాన్ని ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి? ధర్మం అంటే ఏమిటి? సత్యం ఏమిటి? ఆత్మ ఏమిటి? మోక్షం ఎలా సాధించాలి?”
హిందుత్వం అడిగే ప్రశ్న:
“హిందువుల సాంస్కృతిక, జాతీయ, రాజకీయ గుర్తింపు ఏమిటి? భారతదేశాన్ని హిందూ జాతీయత దృష్టిలో ఎలా చూడాలి?”
రెండింటి ప్రశ్నల స్వభావమే వేరు. Hindu Hindutva
ఒకటి ప్రధానంగా ఆధ్యాత్మిక-మత-తాత్విక పరిధిలో ఉంటుంది.
మరొకటి ప్రధానంగా జాతీయ-సాంస్కృతిక-రాజకీయ పరిధిలో ఉంటుంది.
అందుకే ఒక వ్యక్తి హిందువు అయి ఉండి హిందుత్వ రాజకీయ భావజాలాన్ని అంగీకరించకపోవచ్చు.
అదే విధంగా హిందుత్వాన్ని సమర్థించే ప్రతి వ్యక్తి తప్పనిసరిగా ఒకే రకమైన హిందూ మతాచారాలను పాటించాల్సిన అవసరం కూడా లేదు.
మరి బీజేపీ ఎక్కడ వస్తుంది? BJP hindu hindutva politics
ఇక్కడ కూడా మరో గందరగోళం ఉంది.
హిందూ మతం = హిందుత్వం = బీజేపీ
అని మూడు విషయాలను ఒకే గీతలో పెట్టడం సరైనది కాదు.
బీజేపీ ఒక రాజకీయ పార్టీ.
హిందుత్వం ఒక రాజకీయ-సాంస్కృతిక భావజాలం.
హిందూ మతం ఒక మత, తాత్విక, సాంస్కృతిక సంప్రదాయం.
ఈ మూడు పదాలకు మూడు వేర్వేరు అర్థాలు ఉన్నాయి.
ఒక హిందువు బీజేపీకి ఓటు వేయవచ్చు.
మరో హిందువు బీజేపీ విధానాలను వ్యతిరేకించవచ్చు.
ఇంకొక హిందువు ఏ రాజకీయ పార్టీకి ఓటు వేయకపోవచ్చు.
అందులో ఏదీ అతని హిందుత్వాన్ని లేదా హిందుత్వ వ్యతిరేకతను స్వయంచాలకంగా నిర్ణయించదు.
అలాగే ఒక రాజకీయ పార్టీని విమర్శించడం అంటే ఒక మతాన్ని విమర్శించడం కాదు.
ప్రజాస్వామ్యంలో ఒక పార్టీ విధానాన్ని ప్రశ్నించడం రాజకీయ హక్కు. అదే సమయంలో ఒకరి మత విశ్వాసాన్ని గౌరవించడం కూడా అంతే ముఖ్యం.
అసలు ప్రమాదం ఎక్కడ మొదలవుతుంది?
ఒక రాజకీయ భావజాలాన్ని ఒక మతానికి పర్యాయపదంగా మార్చినప్పుడు…
“నన్ను విమర్శిస్తే నా మతాన్ని విమర్శించినట్టే.”
“నా రాజకీయ అభిప్రాయాన్ని వ్యతిరేకిస్తే నువ్వు హిందువు కాదు.”
“ఈ పార్టీని వ్యతిరేకిస్తే హిందూ వ్యతిరేకి.”
అంటూ చెప్పడం మొదలవుతుంది. ఇది రాజకీయ చర్చను మత విశ్వాసంగా మార్చేస్తుంది.
దాని వల్ల ఒక సాధారణ రాజకీయ ప్రశ్న కూడా మతపరమైన ఘర్షణగా మారే ప్రమాదం ఉంటుంది.
అంతకంటే ముఖ్యంగా, హిందూ సమాజంలో ఉన్న అంతర్గత వైవిధ్యాన్ని కూడా అది కుదించి వేస్తుంది.
హిందూ సంప్రదాయాన్ని ఒకే రాజకీయ పెట్టెలో పెట్టగలమా?
హిందూ సంప్రదాయం అనేక తాత్విక పాఠశాలలు, ఆచారాలు, దేవతా సంప్రదాయాలు, భక్తి ఉద్యమాలు, ప్రాంతీయ సంస్కృతులు, సామాజిక సంస్కరణ ఉద్యమాలతో ఏర్పడింది.
అందులో పరస్పర విభేదాలు కూడా ఉన్నాయి.
విగ్రహారాధనను ప్రశ్నించిన సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి.
వేదాల ప్రామాణ్యాన్ని ప్రశ్నించిన సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి.
కులవ్యవస్థను సవాలు చేసిన ఉద్యమాలు ఉన్నాయి.
భక్తి ద్వారా అందరికీ ఆధ్యాత్మిక మార్గం అందించాలని చెప్పిన సంత్ సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి.
అంటే హిందూ సంప్రదాయం చరిత్ర మొత్తం ఒకే రాజకీయ స్వరం కాదు.
అది ఎన్నో స్వరాల సమాహారం.
అందుకే “ఒకే పార్టీని సమర్థించడం = హిందుత్వం = హిందూ ధర్మం” అనే సమీకరణ చారిత్రకంగా చాలా సరళీకృతమైనది.
మరి నిజమైన హిందూ విలువలు ఏమిటి?
ఇక్కడ కూడా “నిజమైన హిందూ” అని ఒకే జాబితా తయారు చేయడం కష్టం.
ఎందుకంటే హిందూ సంప్రదాయం స్వయంగా విస్తృతమైనది, బహుళమైనది.
కానీ ధర్మం, కరుణ, ఆత్మపరిశీలన, సత్యాన్వేషణ, అహింసకు విలువ, జీవుల పట్ల దయ, కర్తవ్యబోధ, ఆధ్యాత్మిక అన్వేషణ వంటి విలువలు అనేక హిందూ తాత్విక మరియు భక్తి సంప్రదాయాల్లో కనిపిస్తాయి.
అందుకే ఒక విషయం మాత్రం ఆలోచించాల్సిందే.
మన రాజకీయ కోపం మన ధర్మబోధ కంటే పెద్దదైపోతే ఏం మిగులుతుంది?
మనకు నచ్చని రాజకీయ అభిప్రాయం ఉన్న వ్యక్తిని తిట్టడం ద్వారా మన మతం బలపడుతుందా?
మనతో రాజకీయంగా విభేదించే వ్యక్తిని “హిందూ వ్యతిరేకి” అని ముద్ర వేయడం ద్వారా ధర్మం రక్షించబడుతుందా?
లేక…
విభేదించిన వ్యక్తిని కూడా మనిషిగా గౌరవించడం, ప్రశ్నించడం, వాదించడం, అవసరమైతే మన అభిప్రాయాన్ని మార్చుకోవడం — ఇవే మన ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలోని లోతైన విలువలకు దగ్గరగా ఉంటాయా?
ఈ ప్రశ్నలను మనమే మనకు వేసుకోవాలి.
హిందుత్వాన్ని సమర్థించడం తప్పా?
అది కూడా సరైన ప్రశ్న కాదు.
ఒక వ్యక్తి హిందుత్వ భావజాలాన్ని సమర్థించవచ్చు. దాని వెనుక ఉన్న జాతీయ, సాంస్కృతిక లేదా రాజకీయ ఆలోచనలను విశ్వసించవచ్చు.
అది అతని రాజకీయ అభిప్రాయం.
అదే సమయంలో మరొక వ్యక్తి హిందుత్వ రాజకీయ భావజాలాన్ని విమర్శించవచ్చు.
అది కూడా అతని రాజకీయ అభిప్రాయం.
రెండింటినీ వేరు చేసి చూడగలగడం ప్రజాస్వామ్యానికి అవసరం.
కానీ ఒకరి రాజకీయ అభిప్రాయాన్ని మరొకరి మత విశ్వాసానికి పరీక్షగా మార్చడం మాత్రం ప్రమాదకరం.
క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే…
హిందువుగా ఉండటానికి ఏ రాజకీయ పార్టీ సభ్యత్వం అవసరం లేదు.
ఏ పార్టీకి ఓటు వేయాలో మతగ్రంథం నిర్ణయించదు.
ఏ రాజకీయ నాయకుడిని విమర్శించకూడదని హిందూ ధర్మం చెప్పదు.
అలాగే ఒక రాజకీయ భావజాలాన్ని సమర్థించని వ్యక్తిని హిందువు కాదని చెప్పే అధికారం ఎవరికీ లేదు.
హిందూ మతం మనిషి యొక్క ఆధ్యాత్మిక, సాంస్కృతిక ప్రయాణానికి సంబంధించినది.
హిందుత్వం ఆధునిక భారతదేశంలో రూపుదిద్దుకున్న ఒక రాజకీయ-సాంస్కృతిక భావజాలం.
బీజేపీ ఒక రాజకీయ పార్టీ.
ఈ మూడు వేర్వేరు విషయాలు.
వాటిని కలిపేసిన క్షణం నుంచి మనం మతాన్ని రాజకీయానికి బానిసగా మార్చే ప్రమాదంలో పడతాం.
హిందూ ధర్మాన్ని ప్రేమించే వ్యక్తి ఒక రాజకీయ పార్టీని సమర్థించవచ్చు.
అదే హిందూ ధర్మాన్ని ప్రేమించే మరో వ్యక్తి అదే పార్టీని తీవ్రంగా విమర్శించవచ్చు.
ఇద్దరూ హిందువులుగానే ఉండవచ్చు.
ఎందుకంటే ఒకరి రాజకీయ అభిప్రాయం అతని ఆధ్యాత్మిక గుర్తింపుకు పూర్తి నిర్వచనం కాదు.
